Κριτική της Ευσταθίας Δήμου: ποιητική συλλογή του Θοδωρή Βοριά, Ανιλίνες

 


Ευσταθία Δήμου – Εσωτερικές ποιητικές διαδρομές (Θοδωρής Βοριάς, Ανιλίνες, Εκδόσεις Οκτασέλιδο του Μπιλιέτου, Αθήνα 2021)

Ο Θοδωρής Βοριάς καλλιεργεί, εδώ και μία δεκαπενταετία τουλάχιστον, μια ποίηση μάλλον χαμηλόφωνη, εμφορούμενη από την οξυμένη ευαισθησία του ποιητή που κινητοποιεί τη δημιουργία και υποβάλλει τη διάθεση και τον τόνο. Η ευαισθησία αυτή εκδηλώνεται και προκύπτει τόσο ως αποτέλεσμα του εσωτερικού ψυχισμού και του φορτίου που τον συνέχει, όσο και ως αποτέλεσμα εξωτερικών ερεθισμάτων τα οποία, μέσω της παρατήρησης, μετατρέπονται και λειτουργούν ως αφορμές και αφορμήσεις της ποιητικής σύνθεσης. Διαμορφώνεται κατ’ αυτόν τον τρόπο, μια συνθετική δημιουργική πορεία με αφετηρία και διαδρομή διττή, εσωτερική και εξωτερική, και με τελικό προορισμό το ποιητικό κείμενο που λειτουργεί ως πυρήνας, στον οποίο ταυτόχρονα εκβάλλει και από τον οποίο εξακτινώνεται η ποιητική σκέψη μορφοποιημένη με άκρα λιτότητα και αρμονία.

Η νέα, ολιγοσέλιδη ποιητική του συλλογή, που κυκλοφορεί υπό τον μονολεκτικό τίτλο Ανιλίνες, θέτει εκ νέου το ζήτημα και το ζητούμενο του όγκου της ποιητικής παραγωγής, του αριθμού των ποιημάτων, με άλλα λόγια, με τα οποία, κάθε συγγραφέας, επιλέγεινα παρουσιαστεί στο αναγνωστικό κοινό. Τη στιγμή που η σύγχρονη ποιητική συνθήκη έχει να επιδείξει, κατά κανόνα, ποιητικές συλλογές μέσης έως μεγάλης έκτασης, το βιβλίο του Βοριά έρχεται να αποτελέσει μια εξαίρεση που, όχι μόνο επιβεβαιώνει τον κανόνα, αλλά μπορεί ακόμα και να τον θέσει υπό αμφισβήτηση. Κι αυτό γιατί προτείνει μια διαφορετική, άκρως αντιθετική, εκδοχή απέναντι στον ποιητικό πληθωρισμό που χαρακτηρίζει την εποχή και τους τεχνίτες του λόγου, μια εκδοχή που έχει στο κέντρο της, ως στόχευση, την απόσταξη, την αυστηρή και προσεκτική επιλογή, ακόμα -γιατί όχι- και τη δημιουργική αυτό-συγκράτηση, τον αυτό-περιορισμό, την εστίαση και την εξαντλητική επίδοση στο ποίημα, σαν αυτοτελή, μοναδική και αυθύπαρκτη κατασκευή που μπορεί και πρέπει να εξαντλήσει τις δημιουργικές δυνάμεις του ποιητή.

Η λέξη του τίτλου, που δηλώνει τις χημικές πρώτες ύλες, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χρωμάτων, δημιουργεί ευθέως και με άκρα αμεσότητα μια γέφυρα ανάμεσα στην ποίηση και τη ζωγραφική και καταδεικνύει τον τρόπο και τη μέθοδο του ποιητή, την ποιητική του, η οποία συνίσταται στο αντίκρισμα, τη χρήση και την εκμετάλλευση του μικρο-ποιήματος ως πρώτης ύλης για τη δημιουργία μεγαλύτερων ποιημάτων. Πιο συγκεκριμένα, το βιβλίο αποτελείται από τέσσερα συνολικά ποιήματα τα οποία αναπτύσσονται σπονδυλωτά, αποτελούνται δηλαδή από επιμέρους μικρότερα ποιήματα τα οποία παρατίθενται αριθμημένα αλφαβητικά. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη μέθοδο και πρακτική που συμπλέκει, συνυφαίνει και αλληλεξαρτά το επιμέρους και το γενικό, το ολιγόστιχο με το πολύστιχο, το κομμάτι με το σύνολο. Διαμορφώνεται κατ’  αυτόν τον τρόπο ένα ενδιαφέρον ποιητικό πεδίο, μέσα στο οποίο ο αναγνώστης «στήνει» το ευρύτερο ποίημα, τοποθετώντας, σαν παζλ, τα επιμέρους, μικρά ποιήματα, με τη σειρά που υποδεικνύει και έχει προδιαγράψει ο ποιητής και που μπορεί, βέβαια, να ανατραπεί και να ακολουθήσει διαφορετική διαδρομή ανάλογα με τις προσδοκίες, τις βλέψεις, τις καταβολές και τις προοπτικές της αναγνωστικής συνείδησης. 

Η ποίηση του Βοριά παρουσιάζει και παρουσιάζεται μέσα από διαφορετικές αποχρώσεις. Η πιο χαρακτηριστική από αυτές είναι η συμβουλευτική, με ποιήματα τα οποία τεχνουργούν παροτρύνσεις και προτροπές εξίσου προς το ποιητικό υποκείμενο και τον αποδέκτη. Οι συμβουλές αυτές αφορούν με τον ίδιο τρόπο και στον ίδιο βαθμό τη ζωή και την τέχνη, έτσι που να τις ενοποιούν και να τις ταυτίζουν. Μέσα σου να κοιτάς/ και να μαζεύεις από τον υπόνομο/ τους κρυμμένους στίχους («Καταρρίχηση»). Ο προτρεπτικός τόνος του ποιητή παρουσιάζει επίσης διαβαθμίσεις και διαφορές· άλλοτε πιο απαλός, άλλοτε πιο οξύς και επιτακτικός, άλλοτε πιο αφηγηματικός και άλλοτε πιο καίριος και δραστικός, διαμορφώνει μια ευρεία γκάμα διαθέσεων και ροπών, εκφραστικών και, ταυτόχρονα, συγκινησιακών, που έχουν στόχο τη μέθεξη του αναγνώστη και την ένταξή του στο ποιητικό σύμπαν κατά τρόπο απόλυτο και ολοκληρωτικό.

Μια δεύτερη απόχρωση είναι η μυθοπλαστική, η οποία αφορά κυρίως ποιήματα που τεχνουργούνται γύρω από το θέμα του θανάτου. Εδώ ο Βοριάς εκμεταλλεύεται στοιχεία της μυθολογίας που συμπλέκει με τον δικό του σπαρακτικό προβληματισμό, έναν προβληματισμό που εκκινεί από τη σκληρή μοίρα και προοπτική του θανάτου, καταλήγει, όμως, να αναφέρεται στην ίδια τη ζωή, στην ανθρώπινη συνθήκη και κατάσταση που, πολλές φορές, ξεπερνά και υπερβαίνει ακόμα και την ανυπαρξία του θανάτου: Καταντήσαμε έκθετα της μετατόπισης,/ ψηφίδες ρουτίνας που ανατινάχθηκε./Ας προσαρμοστούμε στα νέα ήθη,/ ας μπούμε στη ρουτίνα των νεκρών («Στ’ αμπάρια γαύγιζε ο Κέρβερος»). Πρόκειται για μια ευθεία αντιστροφή των όρων της ζωής και του θανάτου που, αν μη τι άλλο, καταδεικνύει την πρόθεση του ποιητή να αφυπνίσει, να διεγείρει, να κεντρίσει το αίσθημα και τη συνείδηση του αναγνώστη, ο οποίος καλείται τώρα σε απολογισμό και αποτίμηση του έθους και, συνακόλουθα, του ήθους του.     

Παράλληλα με τα ποιήματα που εκκινούν και καταλήγουν σε αυτό που θα όριζε κανείς ως υπαρξιακούς προβληματισμούς, ο Βοριάς εξακτινώνεται και σε ζητήματα τέχνης, ποίησης εν προκειμένω, συνθέτοντας μια σειρά ποιημάτων που έχουν στο κέντρο τους την ποιητική δημιουργία, τον τρόπο και την μέθοδο, αλλά και τις διαστάσεις της, την απήχησή της στην ανθρώπινη ζωή και ψυχή. Πρόκειται για ένα είδος ποιητικής κατάθεσης, μια αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο ο ποιητής δημιουργεί και ένα κάλεσμα του αναγνώστη να εισχωρήσει στο ποιητικό εργαστήρι και να κοινωνήσει τα μυστικά της γραφής, του τρόπου με τον οποίο το αδιαμόρφωτο υλικό του ψυχισμού του καλλιτέχνη μετατρέπεται σε έργο τέχνης. Το αίσθημα που αναδύεται από τα ποιήματα αυτά είναι ανάμεικτο από μία παραδοχή της σκληρότητας, της συνακόλουθης πικρίας, αλλά κι ενός παράπονου που μόνο μέσα από την ποίηση μπορεί να εκφραστεί. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι αντιλαμβάνεται το ψύχραιμο δάκρυ του ποιητή να αναβλύζει όχι πια από τα μάτια, αλλά από τη γραφίδα του, και να μετατρέπεται σε στίχους που, ενώ δεν απεκδύονται τη συγκινησιακή τους φόρτιση και τις εσωτερικές δονήσεις της ψυχής του ποιητή, αποκτούν, εντούτοις, μέσα από την τεχνική τους επεξεργασία, μια αρτιότητα που λειτουργεί εκλογικευτικά του ανθρώπινου πάθους μετουσιώνοντάς το σε τέχνη.

Μέσα στο πλαίσιο αυτό ο ποιητής επιχειρεί να γεφυρώσει ή, καλύτερα, να εκτονώσει τη συναισθηματική του φόρτιση τεχνουργώντας μια διαδρομή ποιητικής τάξης, μια πορεία που εκκινεί από την παιδική ηλικία και καταλήγει στο εδώ και το τώρα, στο παρόν της δημιουργίας που προσφέρει τη λύτρωση, την αποφόρτιση, την κάθαρση για ό,τι συσσωρεύτηκε μέσα στην ποιητική ψυχή και την απειλούσε με αφανισμό. Ο Βοριάς δεν διστάζει να φτάσει στο ακραίο σημείο της αυτο-κατάργησης, του (εκ)μηδενισμού προκειμένου να μπορέσει έτσι να αναγεννηθεί μέσα από την ποίηση, μέσα από την δημιουργία: Να γίνω σκόνη, κάπως να συνηθίσω/ τα ερείπια («Κρύφηκε η μέρα στο κρυφτό μας»). Είναι μια βαθιά αντίληψη για την τέχνη αυτή που την αντικρίζει ως το δοχείο εκείνο των στεναγμών του ανθρώπου, των παθών και των πόθων του, ακριβώς για να μπορέσει αυτός να ορθωθεί, να σταθεί στα πόδια του, όχι πια ως άνθρωπος μόνο, αλλά κυρίως ως δημιουργός, στοιχείο που άλλωστε αποτελεί την πεμπτουσία της ανθρώπινης ύπαρξης.   


Η κριτική της Ευσταθίας Δήμου με τίτλο "Εσωτερικές ποιητικές διαδρομές" δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Τα Ποιητικά τχ.45 (Απρίλιος - Ιούνιος 2022).

Ανιλίνες - Οι στίχοι είναι σφαίρες - [στ'] Σας γνωρίζω στρατιώτες

 

Σας γνωρίζω στρατιώτες,
ξέρω από φάλαγγες σκιών
σε νυχτερινές πορείες.

Τις νύχτες πάντα νικούσε το βουνό
-τα βήματά μας καταντούσαν ξένα,
η ανάσα μύριζε διψασμένα λόγια
και τα χαλίκια 
γίνονταν σπασμένα κόκαλα
κάτω από τ’ άρβυλά μας.

Αν τύχαινε
να σ’ ακουμπήσει ο διπλανός σου
ήταν θαρρείς
και σ’ ακουμπούσε πεθαμένος.

 

Θοδωρής Βοριάς 2020


Από την ποιητική συλλογή "Θοδωρής Βοριάς - Ανιλίνες - 2021"

Φρειδερίκος Νίτσε - "Με τους ερημίτες και τους γιδοβοσκούς..."

 



Friedrich Nietzsche - "Με τους ερημίτες και τους γιδοβοσκούς..."
Ελεύθερη απόδοση και ποιητική διασκευή:
Θοδωρής Βοριάς.


Με τους ερημίτες και τους γιδοβοσκούς
θα πάω να ζήσω
-ω ανόθευτοι άνθρωποι-
μακριά από το σύμφυρμα,
τη φτιασιδωμένη πλέμπα
της καλής κοινωνίας
και της ευγένειας.

Ψευτιά· 
σάπιο αίμα
από παλιές κακές συνήθειες,
κακοφορμισμένες πληγές
από γιατρούς κομπογιαννίτες.


Αύγουστος 2021


Από την ύλη του περιοδικού "Το Κοράλλι" τχ.31-32 (Απρίλιος 2022), ποιητική ενότητα "Friedrich Nietzsche - Έξι ποιήματα του Ζαρατούστρα" σε ελεύθερη απόδοση και ποιητική διασκευή του Θοδωρή Βοριά.

Τα αποσπάσματα της ενότητας επιλέχτηκαν από το έργο του Fr. Nietzsche "Τάδε έφη Ζαρατούστρα" σε μετάφραση Άρη Δικταίου (1958).

Φωτογραφία: Unam Eden

Φρειδερίκος Νίτσε - "Ω θέλησή μου"



Friedrich Nietzsche - "Ω θέλησή μου"
Ελεύθερη απόδοση και ποιητική διασκευή:
Θοδωρής Βοριάς.

Ω Θέλησή μου, εσύ,
φύλαξέ με από κάθε ασήμαντη νίκη!
Ω Πεπρωμένο μου
-αποστολή της ψυχής μου-
φύλαξέ με, προόρισέ με
για ένα μεγάλο δρόμο!
Ω Θέλησή μου,
φύλαξε το στερνό σου μεγαλείο
για το τέλος
-για την ανελέητη νίκη
(και ποιος δεν υπέκυψε
στη νίκη του).

Να ’μαι ώριμος
σαν θα ’ρθουν τα Μεγάλα Μεσημέρια
-ώριμος σαν πυρωμένος χαλκός,
σαν βαρύ σύννεφο που αστράφτει,
σαν φουσκωμένα από γάλα βυζιά.

Να γίνω τόξο που πεθυμάει
τη σαΐτα του
και σαΐτα που πεθυμάει
το αστέρι της.
Να γίνω ώριμο αστέρι,
πυρωμένο, λαβωμένο
από τις σαϊτιές του ήλιου.
Να γίνω ήλιος
-ανελέητη θέληση φωτιάς-
να νικήσω εκμηδενίζοντας.

Αύγουστος 2021

Το ποίημα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Το Κοράλλι τχ.31-32, τον Μάρτιο 2022, στην ενότητα "Friedrich Nietzsche - Έξι ποιήματα του Ζαρατούστρα" σε ελεύθερη απόδοση και ποιητική διασκευή του Θοδωρή Βοριά, επιλεγμένο από το έργο του Nietzsche "Τάδε έφη Ζαρατούστρα" σε μετάφραση Άρη Δικταίου.



Τα έρημα σπίτια σωριάζονται τις νύχτες: [δ] "Οι τρύπες στην παλιά ταπετσαρία..."

[δ΄] 

Οι τρύπες στην παλιά ταπετσαρία
είναι ίχνη από σταυρωμένες φαμίλιες.

Κάποτε, με την πέτρα
κάρφωνα στο σπίτι μου καρφιά,
μα οι χτύποι δε λυπούνται,
επιστρέφουν σαν εμβοές στ’ αυτιά μου.

Όταν γερνούν τα σπίτια καταριούνται.
Έρχονται οι τύψεις με τα όνειρα·
ντουβάρια με ματωμένες ρωγμές,
φαντάσματα νυχτερινών δραμάτων,
ξυλοδαρμοί και θρήνοι τα μεσάνυχτα.

Το καρφί και η πέτρα εκδικούνται·
πόνος από τσακισμένα δάχτυλα,
μαύρα νύχια από σκοτωμένο αίμα.

Φεβρουάριος 2021

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Το Κοράλλι τχ. 29-30 (Απρίλιος - Σεπτέμβριος 2021).

Οι στίχοι είναι σφαίρες - [β'] Τη μέρα μικραίνεις...

Τη μέρα μικραίνεις μες στο πλήθος,
μαραίνεσαι και χάνεσαι στο δρόμο
με βλέμμα χαμηλό.
Τη νύχτα πυρώνει το μολύβι-
ντύνεσαι μαχητής, ανήμερος αγέρας,
που 'χει ραμμένη στη σημαία του
ολάκερη πατρίδα από ποιήματα.


Από την ποιητική συλλογή "Θοδωρής Βοριάς - Ανιλίνες",  "Οκτασέλιδο του Μπιλιέτου τχ. 108" (2021), εκδόσεις Μπιλιέτο.

Ανιλίνη που περιλαμβάνεται στην τετράτομη ανθολογία "Πινακοθήκη ΄΄Λυρικών΄΄ Ποιημάτων" - [Η ποίησή μας ανθολογημένη από τον Ρήγα έως σήμερα (1796-2021)] που επιμελήθηκαν ο Βασίλης Βασιλικός και ο Πέτρος Γκολίτσης, εκδόσεις Ρώμη, 2021.

Στην "Πινακοθήκη ΄΄Λυρικών΄΄ Ποιημάτων" περιλαμβάνονται: το ποίημα [Γύρω μυρίζει πεθαμένη θάλασσα] από την ποιητική συλλογή "Νυχτερινές επιπλοκές" (2008) και η ανιλίνη [Τη μέρα μικραίνεις...] από την ενότητα "Οι στίχοι είναι σφαίρες" της ποιητικής συλλογής "Ανιλίνες" (2021).  


Τα έρημα σπίτια σωριάζονται τις νύχτες - [β'] Πέρασε μέσα, η πόρτα είναι ψευδαίσθηση...

 



[β']

…Πέρασε μέσα, η πόρτα είναι ψευδαίσθηση

-δεν έχουν ανάγκη απὸ φύλαξη 

η σιωπή κι η εγκατάλειψη.


Κάποτε, όταν ξημέρωνε, βολεύονταν η νύχτα 

πίσω από τα έπιπλα.


Διαβάζονται εύκολα τα περιγράμματα στον τοίχο:

Εδώ ήταν κρεμασμένο το στρογγυλό ρολόι,

εκεί ήταν η βαριά ντουλάπα

κι εκεί που ακουμπάς, 

φαίνεται μια γυναίκα ξαπλωμένη

-ανάμεσα στα σκέλια της χάσκει στεγνή ρωγμή

από δυνατό σεισμό

ή από τον θάνατο της προσμονής.


Τα ίχνη από παλάμες στον τοίχο

μυρίζουν έρωτα.

Τα δωμάτια σ’ αφήνουν να δεις

μονάχα όσα αντέχεις.



Δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο 2021 στο περιοδικό "Το Κοράλλι" τχ.29-30.


Στο περιοδικό Το Κοράλλι τεύχος 29-30 / Απρίλιος - Σεπτέμβριος 2021, ενότητα "Τα έρημα σπίτια γκρεμίζονται τις νύχτες", δημοσιεύτηκαν τα ποιήματα: [Οι τοίχοι των έρημων σπιτιών...], [Πέρασε μέσα, η πόρτα είναι ψευδαίσθηση...], [Ξεφλουδίζαμε την ώχρα στον τοίχο...], [Οι τρύπες στην παλιά ταπετσαρία...], [Πόση απάρνηση χρειάζεται...].

Η φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο της φωτογράφου Λένας Σιώπη.



Θοδωρής Βοριάς - "Ανιλίνες" (ποιήματα) - εκδόσεις "Το Οκτασέλιδο του Μπιλιέτου" - 2021


Είναι η 6η ποιητική συλλογή μου που κυκλοφόρησε τον Ιούνιο 2021, σε 16 σελίδες, από τη σειρά "Οκτασέλιδο του Μπιλιέτου" των εκδoσεων Μπιλιέτο.
Η επιμέλεια της έκδοσης έγινε από τον Βασίλη Δημητράκο.
Το σχέδιο του εξωφύλλου είναι έργο του Γιάννη Δημητράκη.

Το βιβλίο αποτελείται από 29 ποιήματα. Ανιλίνες τα είπα. Οι ανιλίνες είναι πρώτες ύλες για την παραγωγή χρωμάτων... για εμένα από το 2008 οι Ανιλίνες είναι τα μικρά ποιήματα, είναι οι πρώτες ύλες ποιημάτων.

Τέσσερις ενότητες περιλαμβάνουν τα 29 ποιήματα. Στις ενότητες του βιβλίου φέρνω ανιλίνες από χαμένες ψηφίδες, από στιγμές θανάτων, από έρημες πλατείες και σοκάκια της Σαλονίκης, από εσώψυχες καταρριχήσεις...




Στις σελίδες της ποιητικής συλλογής "Ανιλίνες" βρίσκονται τα ποιήματα: 

Στην ενότητα [Καταρρίχηση]: α') Να στραφείς μέσα σου, β') Μέσα στις τρύπες των βράχων σου, γ') Να συρθείς στα βράχια σου, δ') Ξύσε το κατακάθι της αβύσσου, ε') Άφησε τη μέρα για το δρόμο, στ') Μην το λερώνεις το χαρτί, ζ') Φωνάζεις: Νύχτα! 

Στην ενότητα [Στ' αμπάρια γαύγιζε ο Κέρβερος]: α') Από τις τρύπες της γης, β') Πέρασε το καράβι του θανάτου, γ') Ακούν οι πέτρες, δ') Λίγο χαμηλότερα από τις κορυφογραμμές. 

Στην ενότητα [Οι στίχοι είναι σφαίρες]: α') Μέσα μου πόλεμος, β') Τη μέρα μικραίνεις μες στο πλήθος, γ') Ιδέες τυπώνονται με φλόγες, δ') Κάποτε έγραφες ποιήματα, ε') Ρωτάς τι είναι τα αυτοάνισα, στ') Σας γνωρίζω στρατιώτες, ζ') Πριν μ' εκτελέσετε, η') Με τα χρόνια κύρτωσαν τα κλαδιά μου. 

Στην ενότητα [Κρύφτηκε η μέρα στο κρυφτό μας]: α') Τα κάστρα, τα κάστρα κοίταξε, β') Κρεμασμένη στο κάστρο η σημαία μας,  γ') Τα μυστικά μας, δ') Στων ερειπίων τα δωμάτια γυρίζεις, ε') Τι ζητάς εδω; στ') Άρωμα βροχής, ζ') Ξύλινα σπαθιά, η') Ξαναγεννιέται, θ') Πέτρινα χέρια, ι') Να γίνω σκόνη.

* * *

Κεντρική διάθεση:
Βασίλης Δημητράκος
Ι. Παπαγεωργίου 5 - ΤΚ. 19002 - Παιανία
Τηλ. 210 6029901
Κιν. 6946550699


* * *

Κριτικά σημειώματα για την ποιητική συλλογή (δημοσίευσαν: Αθανάσιος Τσακνάκης, Κωνσταντίνος Μπούρας, Χριστίνα Λιναρδάκη, Σπύρος Λαζαρίδης):

* * *

Η ποιητική συλλογή Ανιλίνες είναι διαθέσιμη: στην Αθήνα στα βιβλιοπωλεία Πολιτεία, Ιανός και στη Θεσσαλονίκη στα βιβλιοπωλεία Πρωτοπορία, Ιανός.

Διατίθεται ήδη από τις ιστοσελίδες:


Poezii de Thodoris Vorias (traducere în română: Edith UNCU) (2021)



10 ποιήματα του Θοδωρή Βοριά
Μετάφραση στη ρουμανική γλώσσα από την Edith UNCU 
Περιοδικό MISCAREA LITERARA – τχ.77 - 1ο  τεύχος έτους 2021 - Απρίλιος 2021
Romania - Bistriţa 



Thodoris Vorias
 
1. Fără titlu (χωρίς τίτλο)
 
Alergam desculți pe drumeagul de pământ
și ne prindeam cu țigănușii.
Îmi luam avânt să sar
Pe deasupra verilor
și îmi pârleam picioarele.
Sticlă și pietriș,
făcute cioburi, degete împietrite
ale străzii
îmi dădeau sângele.
Iar tu-mi spuneai: „până te faci mare
o să treacă...”
Spuneai: „o să te deprinzi cu focul...”
Încă mai privesc în jos când pășesc,
bântuie moaștele copilăriei.
N-am învățat să merg pe cărbuni încinși până
la urmă.


Τρέχαμε...

Τρέχαμε ξυπόλητοι στο χωματόδρομο
κυνηγιόμασταν με τα γυφτάκια.
Πηδούσα με φόρα πάνω από τα καλοκαίρια
και καψάλιζα τα πόδια μου.
Γυαλιά και χαλίκια, σπασμένα
πετρωμένα δάχτυλα του δρόμου
με ματώνανε.
Έλεγες: «...μέχρι να μεγαλώσεις θα περάσει...»
Έλεγες: «...θα συνηθίσεις τη φωτιά...»
Ακόμα κοιτάζω χαμηλά όταν βαδίζω,
της παιδικότητας τα λείψανα στοιχειώνουν.
Αναστενάρης δεν έγινα εντέλει.
 
[Αδημοσίευτο (2020)]

* * *

 
2. Fante în noapte
 
Știi că ascund
o bucată de noapte
în buzunaru-mi.
De-ar avea ferestre,
Stelele toate ar cutreiera
Pe visele mele suspendate
de-un piron pe perete.
De-ar avea uși
poate-ar veni oareșicine
cu chip de lună
cu păsări de noapte în cuvinte,
deprins să cânte
cu greierii.
Poate-ar veni o femeie
desprinsă din miresmele
teiului.
Contururi negre privesc hoțește
din fantele nopții mele.
Cu tăcerea mea țes vise.
Cu respirările mele
își moșesc misterele.
Fură mireasma somnului meu
cu ea să se-nveșmânte.


Ρωγμές στη νύχτα

Ξέρεις πως κρύβω
ένα κομμάτι νύχτας
μες στην τσέπη μου.

Αν υπήρχαν παραθύρια,
τ’ άστρα θα σεργιανούσανε
τα κρεμασμένα όνειρά μου
σ’ ένα καρφί του τοίχου.

Αν υπήρχαν πόρτες
ίσως ερχόταν κάποιος
μ’ ένα πρόσωπο φεγγάρι,
με λόγια νυχτοπούλια,
μαθημένος να τραγουδάει
με τα τριζόνια.

Ίσως ερχόταν μια γυναίκα
βγαλμένη από τ’ αρώματα
της φλαμουριάς.

Μαύρες μορφές κρυφοκοιτάζουν
από τις ρωγμές της νύχτας μου.
Με τη σιωπή μου υφαίνουν όνειρα.
Με τις ανάσες μου ξεγεννάνε τα μυστήριά τους.
Κλέβουν το άρωμα του ύπνου μου
για να ντυθούν.


[Από την ποιητική συλλογή "ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ" (2008)]

* * * 


3. Grecia din vis
 
Am apucat piatra
Tu-ai luat adierea aurorei.
Am apucat ramul uscat,
Tu-ai luat flacăra amiezii.
Am luat colbul zbicit,
Tu-ai luat roșeața înserării.
M-am așezat eu pe plaja din Skotina
și tu pe creștetul Olimpului,
ca să visăm,
să facem noua Grecie.
Și-am visat noaptea toată
și bolta înstelată am visat-o
și încă la Grecia aceea tot visăm!
 

Ελλάδα του ονείρου

Πήρα την πέτρα,
πήρες το αγέρι της αυγής.
Πήρα το ξερόκλαδο,
πήρες τη φλόγα του μεσημεριού.
Πήρα την ξεραμένη λάσπη,
πήρες το κοκκίνισμα του δειλινού,
κάθισα εγώ στην παραλία της Σκοτίνας
κι εσύ στην κορυφή του Ολύμπου,
να ονειρευτούμε,
να φτιάξουμε καινούργια Ελλάδα!
Κι ονειρευτήκαμε όλη τη νύχτα…
Κι ονειρευτήκαμε στην ξαστεριά…
Ακόμα εκείνη την Ελλάδα ονειρευόμαστε!


[Από την ποιητική συλλογή "ΤΟ ΤΡΥΠΙΟ ΤΑΒΑΝΙ" (2005)]

* * *


4. Thiasos Alai
 
Pe inimile pustii, pe caldarâmuri,
noaptea pășește ca un hoț.
Caută știutele forme ale drumului
aprinse mai devreme-n iubiri
și care-s acum, rotinde-n întuneric,
cenuși pe care le târăște vântul.
Se proptește de zidurile plouate
și li se descojește ocrul,
pășește pe străzile udate
piezișele umbre se umplu de noroi,
caută trupurile nădușite care iscă aburi
din expirațiile dragostei.
Noaptea trece peste trupurile noastre
-mii de scufundați în vise
nu catadicsesc să asculte
nocturnele alaiuri ambulante.
 

Θίασος

Στις έρημες καρδιές, στα καλντερίμια,
η νύχτα περπατάει σαν κλέφτης.
Αναζητάει γνώριμες μορφές του δρόμου
που ανάβανε πιο πριν στους έρωτές τους
και τώρα στροβιλίζουν στο σκοτάδι,
στάχτες που τις σέρνει ο αέρας.
Ακουμπάει τους βρεγμένους τοίχους
κι η ώχρα ξεφλουδίζει,
περπατάει στους βρεγμένους δρόμους
και λασπώνουν οι λοξές σκιές,
ψάχνει για ιδρωμένα κορμιά που ν’ αχνίζουν
απ’ τις εκπνοές του έρωτα.
Η νύχτα περνάει πάνω απ’ τα κορμιά μας
-χιλιάδες βυθισμένοι στα όνειρα
δεν καταδέχονται ν’ ακούσουν
τους πλανόδιους νυχτερινούς θιάσους.


[Από την ποιητική συλλογή "ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ" (2008)]

* * *
 

5. Pironit de nori
 
’Namiază-ți strălucesc aripele pironite
de nori
– lună tu ce-ai fugit din nopți –
și cei ce-și pot îndrepta fruntea
te-or vedea.
Lipsit de apărare în barbaria orașului,
ai ajuns și tu să te legeni
alăturea lui Prometeu.
În amurg cerul se mânjește-nsângerat.
Noaptea-i străfulgerată de tainicul foc
din tulpinile trestiilor voastre
iar ei, fără să bănuie, spun că vine ploaie.


Καρφωμένος στα σύννεφα

Το μεσημέρι γυαλίζουν τα καρφωμένα σου φτερά
στα σύννεφα
-φεγγάρι που ξέφυγες από τις νύχτες-
κι όσοι μπορούν να ορθώνουν το κεφάλι
θα σε βλέπουν.
Ανυπεράσπιστος στη βαρβαρότητα της πόλης,
κατάληξες κι εσύ να αιωρείσαι
πλάι στον Προμηθέα.
Το δειλινό ματώνετε τον ουρανό.
Τη νύχτα αστράφτει η κρυμμένη φωτιά
απ’ τα καλάμια σας
κι οι ανυποψίαστοι λένε πως έρχεται βροχή.
 


[Από την ποιητική συλλογή "ΧΑΜΕΝΕΣ ΨΗΦΙΔΕΣ" (2012)]

* * *

 
6. Versuri dintr-o călătorie cu soarele
 
În zori m-am aninat în soare
ca să zbor.
Încleiați mi-au rămas pantofii în asfalt,
am furat și trilul dimineții
din coama unei acacii
Pentru că pe drumul de humă din cartier
ne jucam desculți
și-am avut la mine-n curte acacii
și-un cântec
pe care mi l-au acoperit cu agasantul beton.
Din ieri am dezlipit un cadru de tablou
trei copii care-și scrijelesc în pământul
maidanului
propria viață
l-am arătat și păsărilor
…c-am avut și noi aripi
înainte să creștem.
La amiază mi-am sfâșiat veșmintele,
spaima și toate măștile;
în înalt, aici, nu-s străzi ca să te sfiești.
La-nserat eliberat-am poemele
ca să fluture din aripi sus, pe valuri.


Στίχοι από ένα ταξίδι με τον ήλιο

Ξημέρωμα γαντζώθηκα στον ήλιο
για να πετάξω.
Έμειναν κολλημένα τα παπούτσια μου
στην άσφαλτο,
έκλεψα και το πρωινό τραγούδι
από την κορφή μιας ακακίας
γιατί στο χωματόδρομο της γειτονιάς μας
παίζαμε ξυπόλητοι
κι είχα ακακίες στην αυλή
κι ένα τραγούδι
που το σκεπάσανε με άχαρο μπετόν.
Από το χθες ξεκόλλησα μια ζωγραφιά
-τρία παιδιά που σχεδιάζουν στο χώμα της αλάνας
τη ζωή τους-
την έδειξα και στα πουλιά
...είχαμε κι εμείς φτερά
πριν μεγαλώσουμε.
Το μεσημέρι έσκισα τα ρούχα μου,
το φόβο κι όλες τις προσωπίδες·
εδώ ψηλά δεν έχει δρόμους για να ντρέπεσαι.
Το δειλινό ελευθέρωσα τα ποιήματα
να φτερουγίσουν πάνω από τα κύματα.
 
 

[Από την ποιητική συλλογή "ΧΑΜΕΝΕΣ ΨΗΦΙΔΕΣ" (2012)]

* * *


7. Nu-ți irosi în van toate visele
 
Nu-ți irosi în van toate visele
Doar într-o singură noapte.
Păstrează dar și pentru noaptea-nluminată
să ai și tu cu ce s-aprinzi
un tăciune la drum.
Păstrează dar și pentru noaptea deznădejdii
-pe care sufletu-ți o va tânji -
să ai și tu s-așterni lângă tine
trup și patimă,
să împărtășești sudoarea.
Păstrează dar ceva și pentru noaptea de
durere,
versuri să-ți faci din vise
să ai să sapi în miezul inimii
să nu te înăbuși
străfund să-ți afli ca să îl pășești.
Păstrează dar ceva și de-ncheiere.
Întâi de toate o să se ducă spiritul,
apoi meteahna
și apoi și visul.
 

Μη σπαταλήσεις όλα τα όνειρά σου

Μη σπαταλήσεις όλα τα όνειρά σου
μονάχα σε μια νύχτα.
Φύλαξε κάτι για τη νύχτα-φωτιά,
να ‘χεις κι εσύ ν’ ανάψεις
ένα δαυλό για το δρόμο.
Φύλαξε κάτι για μια νύχτα απόγνωσης
-που η ψυχή θα λαχταράει-
να ‘χεις να στρώσεις δίπλα σου
κορμί και πόθο,
ιδρώτα ν’ ανταλλάξεις.
Φύλαξε κάτι για μια νύχτα πόνου,
στίχους να κάνεις τα όνειρα,
να ‘χεις να σκάβεις μέσα στην καρδιά,
να μην πνιγείς,
πάτο να βρεις για να πατήσεις.
Φύλαξε κάτι για το τέλος.
Πρώτα θα φύγει η ψυχή,
μετά το χούι
κι ύστερα τ’ όνειρο.


[Από την ποιητική συλλογή "ΧΑΜΕΝΕΣ ΨΗΦΙΔΕΣ" (2012)]

* * *


8. Simți pereții
 
Simți cum te privesc cu ochii mei
pereții camerei.
Asculți pisicile de-afară
cum plâng pe străzile pustii,
copacii cum le dau lăstarii,
steagul care te-nvață ce-i mândria.
Singurătatea cu creionul o învingi,
iar răsuflarea mea îți lecuiește rănile.
Dacă leșini te voi lua pe palme
și te voi întinde pe alt poem al meu.
 

Νιώθεις τους τοίχους

Νιώθεις τους τοίχους στο δωμάτιο
να σε κοιτάζουν με τα μάτια μου.
Ακούς τις γάτες απ’ έξω
να κλαίνε τους έρημους δρόμους,
τα δέντρα να βγάζουν βλαστάρια.
Πολεμάς τη μοναξιά με το μολύβι,
η ανάσα μου γιατρεύει τις πληγές σου.
Αν λιποθυμήσεις
θα σε πάρω στα χέρια
να σ’ απλώσω σ’ άλλο ποίημα.
 


[Από την ποιητική συλλογή "ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ" (2008)]

* * *


9. Alții valuri le numesc
 
Valuri le numesc alții,
însă sub pătrarul lunii
ca umbre cutreieră marea.
Se lovesc, se-mbrățișează,
se prefac în război, dragoste
și febră nocturnă.
Se dezbracă sfâșiindu-și hainele,
se-nfurie încleștat
și se răscolesc.
Se sucesc și se răsucesc spre nisip
și molcom se potolesc,
se fac pietricele.
Nu sunt valuri
și pescărușii-așa le știu,
poate sub soare...
dar noaptea lucrurile se schimbă.
 

Άλλοι τα λένε κύματα

Άλλοι τα λένε κύματα,
μα κάτω απ’ το λειψό φεγγάρι
σκιές αλωνίζουν τη θάλασσα.
Χτυπιούνται, αγκαλιάζονται,
γίνονται πόλεμος, έρωτας
και πυρετός της νύχτας.
Ξεντύνονται σκίζοντας τα ρούχα τους,
αρπάζονται με βία
κι ανταριάζουν.
Στριφογυρίζουν ως την αμμουδιά
κι εκεί ησυχάζουν,
γίνονται βότσαλα.
Δεν είναι κύματα·
κι οι γλάροι έτσι τα ξέρουν,
ίσως κάτω απ’ τον ήλιο…
μα τη νύχτα τα πράγματα αλλάζουν.
 


[Από την ποιητική συλλογή "ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ" (2008)]

* * *


10. Epidemie
 
Stăm în partea greșită,
încet-încet ni se îngălbenesc pantofii.
Să mergem mai încolo,
hai! în fața vitrinei, atâta timp,
poate ne iau drept nadă.
Încă juma’ de vers și am dărâma-o.
Scoate-ți hainele, să vezi cum se cațără
pe trupul tău gălbejeala.
Scoate-le, nu le voi împrăștia ici-colo,
acum că suntem în lume
le voi ține cu grijă.
Hai mai încolo,
ne privește un cerșetor galben
...pieptul tău nu și-a pierdut
nuanța frumoasă,
încă ai inima roșie.
Hai mai încolo,
visele din vitrină
ne ucid.
 

Επιδημία

Στεκόμαστε σε λάθος μέρος,
σιγά σιγά κιτρινίζουν τα παπούτσια μας.
Πάμε πιο κάτω,
μπροστά στη βιτρίνα, τόση ώρα,
ίσως θεωρηθούμε κράχτες.
Ακόμα μισό στίχο και θα τη γκρεμίζαμε.
Βγάλε τα ρούχα σου, να δεις, πώς σκαρφαλώνει
στο κορμί σου το κιτρίνισμα.
Βγάλ’ τα, δε θα τα σκορπίσω εδώ κι εκεί,
τώρα είμαστε μέσα στον κόσμο
θα τα κρατήσω μ’ επιμέλεια.
Πάμε πιο κάτω,
μας κοιτάζει ένας κίτρινος ζητιάνος
…το στήθος σου δεν έχασε
τ’ όμορφο χρώμα του,
έχεις ακόμα κόκκινη καρδιά.
Πάμε πιο κάτω,
τα όνειρα της βιτρίνας
μάς σκοτώνουν.


[Από την ποιητική συλλογή "ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ" (2008)]

* * * 


Pentru cititorii revistei:
„Poezia, conștiința, dârzenia nu sunt trei cuvinte fără legătură între ele. Reprezintă pentru mine atât un mic cod de onoare, uriaș de altminteri pentru vremurile noastre, cât și o busolă pentru străzile din Salonic și pentru străzile din propria voastră țară, acum că au ajuns acolo versurile mele, aidoma, cu copii ștrengari care se joacă în cartiere cu mingea și de-a prinselea. Pe aceste străzi toate se schimbă cu iuțeală, nu reușești să le urmărești și le privești ca pe niște fleacuri. Pe aceste străzi unele din aceste lucruri fără însemnătate sunt proiectile care țintesc în mine și multe își ating ținta. Pe aceste străzi ale vieții, împreună cu poeziile, cutreier...”
 
Thodoris VORIAS
  
Για τους αναγνώστες του περιοδικού: 
...Η ποίηση, η συνείδηση, η αντίσταση δεν είναι τρεις άσχετες λέξεις. Αποτελούν για μένα ένα μικρό, αλλά τεράστιο για την εποχή μας, κώδικα τιμής και πυξίδα για τους δρόμους της Θεσσαλονίκη και για τους δρόμους της δικής σας πατρίδας, τώρα που έφτασαν εκεί οι στίχοι μου, ολόιδιοι με αλητάκια που παίζουν στη γειτονιά σας μπάλα και κυνηγητό. Σ' αυτούς τους δρόμους όλα αλλάζουν γρήγορα, δεν προλαβαίνεις να τα παρακολουθήσεις και τα βλέπεις σαν ασήμαντα μικροπράγματα. Σ' αυτούς τους δρόμους, μερικά από αυτά τα μικροπράγματα είναι βλήματα που στοχεύουν μέσα μου και πολλά από αυτά βρίσκουν το στόχο. Σ' αυτούς τους δρόμους της ζωής, μαζί με τα ποιήματα γυρίζω... 


* * *



 

Δέκα ποιήματα του Θοδωρή Βοριά


Μια ανθολογία ποιημάτων από όλες τις ποιητικές μου συλλογές φιλοξενήθηκε στην ιστοσελίδα Έννεπε Μούσα τον Μάιο 2021.

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε την ανθολογία μαζί με ένα συνοπτικό βιογραφικό μου και τα σχόλια της κ.  Αγγελικής Καραπάνου  για τα ποιήματά μου.