Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Περιοδικό "Κέφαλος" - Συνέντευξη με τον Θοδωρή Βοριά (Δεκέμβριος 2018)

Στη σημερινή μας παρουσίαση στα πλαίσια της δράσης: «ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ», θα σας παρουσιάσουμε τον Λογοτέχνη, Θοδωρή Βοριά, ο οποίος συμμετέχει στην «Εγκυκλοπαίδεια Σύγχρονων Ελλήνων Λογοτεχνών» και απάντησε στις ερωτήσεις του Δημοσιογράφου, Λογοτέχνη και Εκδότη του Περιοδικού Κέφαλος, κ. Πλούταρχου Πάστρα, για το λογοτεχνικό του έργο, τα βιβλία και τη λογοτεχνία.


1. Αν έπρεπε να δώσετε έναν ορισμό για τη λογοτεχνία, ποιος θα ήταν αυτός;

Ένα φοβερό όπλο είναι. Ένα μέσο αντίστασης μπορεί να γίνει. Είναι καταλυτική η δύναμη της λογοτεχνίας. Ο συνδυασμός σκέψης, ψυχής, αισθήσεων, λόγου, γραφής αποτελεί ένα μείγμα ζωτικότητας. Ίσως αυτή η λέξη φέρνει αλλεργία στους τεχνοκράτες αλλά αυτό δεν αλλάζει τα πράγματα. 
Καταλαβαίνεται τώρα γιατί οι λογοτέχνες δεν χωρούν πουθενά… Ασφυκτιούν μέσα στο δέρμα του κορμιού τους, μέσα στα ρούχα τους, μέσα στο σπίτι τους, μέσα στην πόλη τους. Έμαθαν να βλέπουν, να στοχάζονται, να χτίζουν κώδικες αξιών, να νιώθουν τις ασήμαντες λεπτομέρειες, να ακούν, να ακούν τη συνείδησή τους, να ζουν, να ζουν στην ψυχή τους τις ιδέες τους. Θα μου πείτε, τα έμαθαν όλα αυτά από τη λογοτεχνία; Όχι, το όπλο δεν σε μαθαίνει τον πόλεμο. Πολεμιστής γεννιέσαι. 
Όσοι καλά βολεύονται στον κόσμο, όσοι δεν πονούν με ό,τι υπάρχει γύρω τους, όσοι τα βλέπουν όλα καλά καμωμένα δεν χρειάζονται το διάβασμα ή το γράψιμο. Οι άλλοι, οδηγούνται στην απόδραση συχνά… 


2. Η ποίηση στις ημέρες μας δεν έχει τη θέση που κατείχε παλαιότερα. Για ποιο λόγο πιστεύετε πως συμβαίνει αυτό και πως θεωρείτε ότι θα είναι το μέλλον της;


Είναι κι η ποίηση που ξέπεσε μαζί με άλλα ανθρώπινα. Όταν καταπίνεις το φαρμάκι, καλά – κακά, όλα τα σκοτώνεις… Αποδεχθήκαμε τον ρόλο του κόκκου σε μια απέραντη μάζα. Ανεχθήκαμε το κάθε ιδεολόγημα ως αντίβαρο στα ψυχικά και πνευματικά μας κενά. Πέταξε ο καθένας μας την προσωπικότητά του στα σκουπίδια κι ύστερα είπαμε πως πέθανε η ποίηση. Σκοτώσαμε τη συνείδηση, την αξιοπρέπεια, την ταυτότητά μας ως λαός, τις ιδέες, τις αξίες, τις παραδόσεις, φτιάξαμε πόλεις ζούγκλες… και θρηνούμε για την ποίηση. Καταντά υποκριτικό.
Είναι αναπόφευκτο, όσο παρακμάζουμε και σβήνουμε ως άνθρωποι, να σκοτώνουμε και την ποίηση. 


3. Και τώρα μία δύσκολη ερώτηση. Τι σημαίνει για σας ποίηση;


Είναι μια ψηφίδα της ψυχής μας. Υπάρχει μέσα μας είτε το θέλουμε είτε όχι. Όλοι κάποια στιγμή γινόμαστε ποιητές ακολουθώντας τα παιχνίδια της Μοίρας μας και γράφουμε ποιήματα με το αίμα, με το δάκρυ, με τον ιδρώτα ή με το μελάνι. Μέσα στη χαμέρπεια απλά ξεθωριάζει κι η ποίηση όπως κι οι άλλες ψηφίδες της ψυχής μας.
Τι άλλο; Μονάχα αυτό που έγραψε ο Νίτσε: «Και πώς θα το άντεχα να είμαι άνθρωπος, αν ο άνθρωπος δεν ήταν και ποιητής…» 


4. Γιατί γράφετε;


Γράφω για να μην ξεχνάω, για να θυμάμαι. Να ξαναδιαβάζω την ψυχή μου και να γυρίζω ξανά στο χώμα, στη γη. Να πατάω στα πόδια μου. Να μην ξεχνάω πως οι καθημερινές προσωπίδες βγαίνουν· τις βγάζεις και τις αφήνεις στο τραπέζι για να τις φορέσεις ξανά την άλλη μέρα στη δουλειά, στο δρόμο. Κάτω από τις προσωπίδες είναι η ζωή. Γράφω για να μην ξεχνώ να ζω. Δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι. 


5. Ποια είναι η πηγή της έμπνευσής σας; 


Θα σας απαντήσω μ’ ένα ποίημα από τη συλλογή «Νυχτερινές επιπλοκές»:

Εν ώρα υπηρεσίας

Κλέβεις ανύποπτες στιγμές
για να τις κάνεις ποιήματα,
εσύ, ένας ένστολος εν υπηρεσία!

Γέρνουν οι τοίχοι, 
σ’ ελέγχουν κάθε νύχτα,
σε υποπτεύονται
γιατί έσκυψες στο δρόμο
ή γιατί βρήκες κάτι 
και το έβαλες στην τσέπη σου…

Ήξερες να κρύβεις τα κλεμμένα·

λίγα παλιόχαρτα τσαλακωμένα, 
κρυμμένα μες στην τσέπη
ήταν τα όνειρα κι οι στίχοι σου.

Όταν έσφιγγε το κρύο
έχωνες εκεί τα χέρια 
και τα ζέσταινες. 



6. Με ποιο λογοτεχνικό είδος ασχολείστε περισσότερο;


Προσπαθώ να γράψω ποιήματα κι αυτή η προσπάθεια είναι που κυριαρχεί από το 1998, όταν στα 28 μου ξεκίνησα αυτή τη διαδρομή.


7. Μιλήστε μας για το λογοτεχνικό σας έργο.


Όταν το 2000 δημοσίευσα το πρώτο μου ποίημα στο περιοδικό της Αλεξανδρούπολης Ενδοχώρα, δεν ένιωθα πως ξεκινούσα κάποια λογοτεχνική διαδρομή. Δεν είχα χάρτη ούτε πυξίδα. Συνέχισα να γράφω με την βοήθεια και καθοδήγηση του Ντίνου Χριστιανόπουλου που από το 1998 και για αρκετά χρόνια ανέχθηκε να διορθώνει γραπτά μου. Έχω την τιμή να βρεθώ δίπλα σ’ έναν μεγάλο δάσκαλο που συνεχίζει να παίζει καθοριστικό ρόλο στην λογοτεχνική διαμόρφωσή μου είτε με τα ποιήματά του, είτε με το διαχρονικό «ΕΝΑΝΤΙΟΝ» του, είτε με τις συμβουλές του. 

Το 2004 άρχισα να φτιάχνω κάποιο σκαρίφημα δράσης με τη βοήθεια του διαδικτύου. Βρέθηκα μπροστά σε μικρές λογοτεχνικές κοινότητες, σε διαδυκτιακές οάσεις όπως τις ιστοσελίδες ΙΣΤΡΟΣ και το ΛΕΞΗΜΑ και γνώρισα τους πρώτους «διαδικτυακούς» συγγραφείς: Τον Πάτροκλο Χατζηαλεξάνδρου, την Κατερίνα Κατσίρη, τον Γιώργο Πύργαρη, τον Θεοδόση Βολκώφ, τον Έκτορα Πανταζή, τον Γιάννη Τόλια, την Μαρία Ανδρεαδέλλη κι άλλους πολλούς συνοδοιπόρους στην λογοτεχνία, που όλοι μαζί θα αποτελούμε κάποτε την πρώτη λογοτεχνική γενιά στο διαδίκτυο. Από αυτές τις «οάσεις» προέκυψαν και υπάρχουν σήμερα τα διαδικτυακά περιοδικά λογοτεχνίας: το ΠΟΙΕΙΝ, το ΒΑΚΧΙΚΟΝ, το ΠΕΡΙ ΓΡΑΦΗΣ, οι ΣΤΑΧΤΕΣ κλπ 

Το 2005 κυκλοφόρησε η πρώτη μου ποιητική συλλογή «Το τρύπιο ταβάνι» από τις εκδόσεις Ερωδιός. Παράλληλα δημιούργησα τη δική μου ιστοσελίδα ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ (http://vorias.blogspot.com) σε μορφή blog όπου βρίσκονται αναρτημένα έργα μου και διατίθενται ελεύθερα στους επισκέπτες.

To 2008 κυκλοφόρησε η δεύτερη ποιητική συλλογή μου «Νυχτερινές επιπλοκές» από τις εκδόσεις Ερωδιός. Παράλληλα δημιούργησα και την ιστοσελίδα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΠΙΚΑΡΑ (http://logotexnika-epikaira.blogspot.com) με στόχο να συγκεντρώσω εκεί οτιδήποτε αφορούσε την ελληνική λογοτεχνία και να τη μετατρέψω σε μια λογοτεχνική βάση δεδομένων. Έτσι ξεκίνησαν να αναρτώνται τα εξώφυλλα και τα περιεχόμενα των λογοτεχνικών περιοδικών που κυκλοφορούσαν αλλά και παλαιότερων περιοδικών που είχαν γίνει ψηφιακά πλέον και παρέχονταν ελεύθερα η ύλη τους στο διαδίκτυο. Ξεκίνησαν αφιερώματα σε Έλληνες συγγραφείς με υλικό σχετικά με το έργο τους που κυκλοφορούσε στο διαδίκτυο. Δημιουργήθηκε ενότητα δωρεάν ανάγνωσης για όποιον λογοτέχνη ήθελε να προσφέρει δωρεάν το έργο του, σε ψηφιακή μορφή, μέσω της ιστοσελίδας. Όλες οι ενότητες διατηρούνται μέχρι και σήμερα και ανανεώνονται συνεχώς. 

Κυκλοφόρησαν και δύο βιβλία μου, σε ψηφιακή μορφή: «Ευριπίδης-[Ανδρομάχη]» (ιδιωτική έκδοση-2009) με 18 αποσπάσματα του έργου, και «Ευριπίδης-[Μήδεια]» (ιδιωτική έκδοση-2010) με 21 αποσπάσματα. Ήταν μια απόπειρά μου να αποδώσω ελεύθερα αυτά τα θαυμάσια αποσπάσματα και υπάρχουν κι αυτά τα βιβλία στο διαδίκτυο. 

Το 2010 ξεκίνησα, μέσα από τα Λογοτεχνικά Επίκαιρα, να διακινώ μέσω e-mail σε εκατοντάδες φίλους της ιστοσελίδας, ένα μηνιαίο οχτασέλιδο ψηφιακό περιοδικό, τα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ, με έργα σύγχρονων ποιητών που δραστηριοποιούνταν και στο διαδίκτυο. Η δουλειά αυτή κράτησε μέχρι τις αρχές του 2012.

Το 2011 κυκλοφόρησε η τρίτη ποιητική συλλογή μου με χάικου, «Πυγολαμπίδες» από το «Οκτασέλιδο του Μπιλιέτου».

Το 2012 κυκλοφόρησε η τέταρτη ποιητική μου συλλογή «Χαμένες ψηφίδες» - ιδιωτική έκδοση.

Το 2018 κυκλοφόρησε η τελευταία ποιητική μου συλλογή «Στιγμές από το ρεπερτόριο του θανάτου» - ιδιωτική έκδοση. 

Κατά τη διάρκεια αυτή, δημοσιεύτηκαν έργα μου σε ηλεκτρονικά, σε έντυπα περιοδικά και σε αρκετές ποιητικές ανθολογίες, ενώ βρέθηκαν μεταφρασμένα και σε ξένα έντυπα (ιταλικά, ισπανικά, πολωνικά και ρουμάνικα).


8. Πείτε μας λίγα λόγια για το τελευταίο σας βιβλίο που έχει τίτλο: «ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΡΕΠΕΡΤΟΡΙΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ». 


Είναι η 5η μου ποιητική συλλογή. Εκεί μάζεψα κάποιους από τους θανάτους που συνθέτουν τη ζωή μας. Αυτοί οι θάνατοι, οι «καθημερινοί», οι πιο επώδυνοι, συνθέτουν το ρεπερτόριο που τελειώνει με τον φυσικό μας θάνατο. Είτε αναγκαστικά είτε από επιλογή μας γράφουμε κάθε τόσο τον επίλογο σε κομμάτια της ζωής μας. Τέτοια κομμάτια της ζωής μάζεψα στις 16 σελίδες του βιβλίου. Υπάρχει κι αυτή η συλλογή, ελεύθερα διαθέσιμη, στο διαδίκτυο. 



9. Πως είναι η ζωή ενός λογοτέχνη στα χρόνια της κρίσης;


Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της μιζέριας δεν είναι δυνατόν να αφήσει κάποιον ανεπηρέαστο. Συζητείστε με οποιονδήποτε και θα διαπιστώσετε ότι η ευθύνη για την κρίση, διαχρονικά, ακόμα μετακυλύετε στους «άλλους». Βάλτε με το μυαλό σας κι εσείς, κάποιον στη θέση των «άλλων» και θα πετύχετε. Οι πνευματικοί άνθρωποι όμως δεν έπρεπε να απορούν για το κατάντημα. Πολλούς δε από αυτούς, σίγουρα, κάποιοι θα τους ρώτησαν το 2004 ή το 2005 «…καλά, εσείς τι βλέπετε γύρω σας και γράφεται δραματικά;» Το μεγαλύτερο όμως σοκ και η ευθύνη είναι όταν διαπίστωσα ότι με τα γραπτά μου δεν μπόρεσα να αποτρέψω από το να αυτοκτονήσουν άνθρωποι για ένα δάνειο… Εκεί διαμόρφωσα πια την άποψη ότι στις εποχές της ζούγκλας δεν χρειάζονται συγγραφείς αλλά πολεμιστές. Οι πολεμιστές - ποιητές είναι που δεν υπάρχουν πια. Γιατί τέτοιοι χρειάζονται για να χτίσουν, να δημιουργήσουν, γκρεμίζοντας συνάμα οτιδήποτε έχει ξεπέσει και παρακμάσει. Θέλει να είσαι πολεμιστής και να έχεις μέσα σου την ευθύνη ακέραια για ό,τι χρειαστεί να γίνει, μακριά από το «οι άλλοι» ή χειρότερα ακόμα, μακριά από την πλάνη και την ευκολία της συλλογικής ευθύνης. Αν δεν μεταμορφωθούμε ξανά σε λαό πολεμιστών, ας ομολογήσουμε ευθέως ότι η κρίση έχει περάσει στο DNA μας εδώ και δεκαετίες κι αποτελεί συνειδητό τρόπο ζωής μας κι ας μην κλαίμε. 


10. Πως θα χαρακτηρίζατε τη λογοτεχνική παραγωγή σήμερα;

Ας μη μιλάμε καλύτερα για «παραγωγή», αφήστε με αυτήν να ασχοληθούν οι έμποροι. Για την ελεύθερη διακίνηση των έργων, πέρα από τους «επαγγελματίες συγγραφείς» του χώρου, γίνονται κάποια πράγματα στο διαδίκτυο. Έτσι κι αλλιώς καταλαβαίνουν κι οι έμποροι πως η λογοτεχνία ως εμπόρευμα δεν έχει πέραση στην Ελλάδα. Ας δοθεί λοιπόν η ευκαιρία, σε όσους τάχθηκαν να διακονούν την λογοτεχνία, να έχουν στη διάθεσή τους διαύλους που να τους επιτρέπουν να κυκλοφορεί το έργο τους ελεύθερα και δίχως διατιμήσεις. 


11. Αν έπρεπε να επιλέξετε ανάμεσα στο έντυπο ή στο ηλεκτρονικό βιβλίο, εσείς ποιο θα επιλέγατε; 


Το έντυπο φυσικά!


12. Ποια συμβουλή θα δίνατε σ’ ένα νέο λογοτέχνη;


Τι άλλο από την προτροπή του Ντίνου Χριστιανόπουλου: «Επιμονή…». 
Η συνέχιση της λογοτεχνικής πορείας της πατρίδας μας είναι ένας ιδανικός στόχος. Τότε αποκτάς ευθύνη και σοβαρεύουν τα πράγματα. Κάθε ιδιοτέλεια αποτελεί από εκεί και μετά έναν υποδεέστερο στόχο. «…κι αν δεν μπορέσεις να προχωρήσεις άλλο, γίνε σκαλοπάτι, βοήθα τους άλλους να συνεχίσουν ν’ ανεβαίνουν». 


13. Τώρα ας περάσουμε στην πλευρά του αναγνώστη. Ποιο είναι το τελευταίο βιβλίο που διαβάσατε;

Διάβασα για μια ακόμη φορά την Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη. Κάθε φορά ανακαλύπτω πράγματα, κάθε φορά μου δίνει κάτι νέο αυτό το βιβλίο και καταλαβαίνω πως συχνά χρειάζεται να επιστρέψω σ’ αυτό όπως και στο Τάδε Έφη Ζαρατούστρα του Νίτσε με τη θαυμάσια μετάφραση του Άρη Δικταίου. 


14. Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;


Από πού να ξεκινήσω… έτσι τυχαία αναφέρω τους παλιούς: Έζρα Πάουντ, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Νίκος Καζαντζάκης, Φρειδερίκος Νίτσε, Ίων Δραγούμης... Δεν μου είναι αδιάφοροι και οι σύγχρονοι συγγραφείς αλλά πρέπει να φροντίζει κανείς πρώτα τις ρίζες για να έχει το δέντρο.



15. Τελευταία ερώτηση. Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια στο χώρο της λογοτεχνίας;

Ελπίζω να με βοηθήσει ο Θεός να συνεχίσω.




* * *



Τη συνέντευξη και την παρουσίαση των βιβλίων μου μπορείτε να δείτε στη δ/νση: 

Συνέντευξη στο περιοδικό VAKXIKON τχ.15 (9/2011)

Παρουσίαση Ι : Για τα "Λογοτεχνικά Επίκαιρα"


του Θοδωρή Βοριά



Το ξεκίνημα…



Χειμώνας του 2006. Σε μια κάθοδο μου στην Αθήνα, συνέβη να βρεθώ ανάμεσα σε μια λογοτεχνική παρέα. Συγκεκριμένα, ήξερα πως είχαν κανονίσει εκείνη τη συνάντηση -διάβασα την πρόσκληση στην ιστοσελίδα «Ανεμολόγιο»- την είχα επιδιώξει κι εγώ, ήτανε όλοι τους γνωστοί-άγνωστοι, άνθρωποι της οθόνης του pc μας… όπως λέγαμε παλιά: της διπλανής μας πόρτας. Τότε είχαμε ακόμα «Ρεφενέ», «Ίστρος», «Λέξημα», «Ανεμολόγιο», «e-Λόγος», με παλιούς και πρωτοεμφανιζόμενους ανάκατα να χτίζουν τη λογοτεχνική κοινότητα στο διαδίκτυο. Έτσι βρέθηκα στην Αθήνα με τον Γιώργο Πύργαρη, τον Έκτορα Πανταζή, την Κατερίνα Κατσίρη, τον Δημήτρη Παλάζη, τον Θεοδόση Βολκώφ και τον Πάτροκλο Χατζηαλεξάνδρου που έχει το «Περί-Γραφής». Από τη συνάντηση εκείνη έμεινε κάτι δυνατότερο από τη χαρά της γνωριμίας μας, έμεινε ο προβληματισμός που βγήκε σε κάποια ανύποπτη στιγμή μέσα από τα τόσα που είπαμε σε τέσσερις-πέντε ώρες στην τότε μπυραρία Ακαδημίας–Ασκληπιού. Θα μείνει κάτι στο τέλος; Κάποιοι γράφουν, κάποιοι διαβάζουν, πάνε-έρχονται, άλλος ψιλοσοβαρά, άλλος για την πλάκα του… Θα δείξει. Κάποιοι θα μείνουν. Που θα το πάνε; Θα δείξει. Αν θα κάνουν κάτι σοβαρό, θα δείξει.

Το εργαστήρι

Αγγαρεύω κάποιον, μου φτιάχνει ένα blog, του κολλάω και τον τίτλο «Το Εργαστήρι», να ‘χω μια γωνιά ν’ ανεβάζω τίποτα καλό που θα έγραφα, να με βρίσκουν κι οι φίλοι εύκολα, ανεβάζω και το εξώφυλλο απ’ το πρώτο μου βιβλίο «Το τρύπιο ταβάνι» που είχε κυκλοφορήσει στις αρχές του 2006. Μέχρι σήμερα συνεχίζω ν’ ανεβάζω κάθε δεκαήμερο πρόσφατά μου ποιήματα, ενώ έχω συγκεντρώσει μια μικρή ανθολογία από δημοσιευμένα έργα μου σε βιβλία και περιοδικά για ελεύθερη ανάγνωση των επισκεπτών. Στο εργαστήρι εκτός από το βιογραφικό, υπάρχουν στοιχεία για όλα τα βιβλία μου έντυπα και ψηφιακά. Μέσα σ’ όλα αυτά είχα αρχίσει να μαζεύω στο blog κι έναν κόσμο διευθύνσεις άλλων blogs, παρόμοιων με το δικό μου που με τους διαχειριστές τους βρισκόμασταν κάθε τόσο στα περιοδικά του διαδικτύου με δημοσιευμένο κάποιο μας ποίημα. Η ιδέα δεν άργησε να ’ρθει… Θ’ αρχίσω να προβάλλω την ανανεωμένη ύλη των διαδικτυακών λογοτεχνικών περιοδικών, παράλληλα με την καταγραφή κάθε λογοτεχνικής δραστηριότητας μέσα κι έξω από το διαδίκτυο.

Τα Λογοτεχνικά Επίκαιρα

Το «Εργαστήρι» παρέμεινε για τα γραπτά μου. Ό,τι είχε να κάνει με την ιδέα της καταγραφής, της ενημέρωσης, της προβολής δημιουργιών των λογοτεχνών που ανέβαζαν έργα τους στο διαδίκτυο, έπρεπε να βρεθούν οργανωμένα και ταξινομημένα σε κάποια ιδιαίτερη ιστοσελίδα. Πάλι μου βγήκε πρακτικό το blog, τώρα είχα πια μάθει κι έφτιαξα μόνος τα «Λογοτεχνικά Επίκαιρα». Όταν ξεκίνησα τον Απρίλιο του 2008 με τα «Λογοτεχνικά Επίκαιρα», εποχή που κυκλοφόρησα το δεύτερο βιβλίο μου, τις «Νυχτερινές επιπλοκές», ήδη υπήρχαν στο διαδίκτυο οι «Στάχτες», ο «Διαπολιτισμός», είχαν ήδη ξεκινήσει το «Ποιείν», το «Poeticanet», το «Poema», το «Βακχικόν», ενώ συνέχιζαν αλλά χωρίς την παλιά αίγλη τους ο «Ίστρος», το «Λέξημα», το «Ανεμολόγιο» κι ύστερα δημιουργήθηκαν κι ακολούθησαν το «critique.gr», το «artmag» και τελευταία προέκυψαν κάποια περιοδικά που τυπώνονται κιόλας και διανέμονται δωρεάν όπως το «Τεφλόν», η «Σοδειά», το «Αντι χ λόγου» κλπ. Διαπίστωσα πως υπήρχε δραστηριοποίηση και λογοτεχνική δημιουργία στο διαδίκτυο και πως υπήρχε ένα κενό, αυτό της ενημέρωσης σχετικά με την εν γένει λογοτεχνική δραστηριότητα και συνάμα σημείο αναφοράς και οδηγός πλοήγησης για τους επισκέπτες, στα λογοτεχνικά στέκια του διαδικτύου. Ίσως μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια να βρήκαν τη απήχηση που έχουν (περίπου 182.000 επισκέψεις από ιδρύσεώς τους) τα Λογοτεχνικά Επίκαιρα γιατί συνεχίζουν κι ενημερώνουν ένα πλήθος επισκεπτών που μπορεί ν’ αναζητά τ’ αποτελέσματα κάποιου λογοτεχνικού διαγωνισμού ή να συλλέγει πληροφορίες για κάποιον παλιό λογοτέχνη ή να ψάχνει να βρει να διαβάσει κάτι ελεύθερα. Στην αρχή έψαχνα αρκετά για τις ειδήσεις, τώρα πια μου τις στέλνουν οι σύλλογοι, οι φίλοι που ενδιαφέρονται για την πληρότητα των «Λογοτεχνικών Επίκαιρων» ή οι άμεσα ενδιαφερόμενοι των εκδηλώσεων. Άρχισαν να μου ζητούν από εκδοτικούς οίκους να δεχτώ κάποιες διαφημίσεις αλλά το ξεκαθάρισα αυτό το θέμα από την αρχή κι αρνήθηκα. Έψαξα και βρήκα στο διαδίκτυο στοιχεία -κι όποτε βρίσκω κάτι νέο το προσθέτω- για παλιούς Έλληνες λογοτέχνες και τα παραθέτω κατανεμημένα με τη μορφή αφιερωμάτων γιατί διαπίστωσα πως υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για τέτοια θέματα από την πλευρά των επισκεπτών. Άρχισαν να φτάνουν στα χέρια μου νέα βιβλία που τα έστελναν οι συγγραφείς, βρήκα τρόπο να τους ευχαριστήσω αναρτώντας τους το εξώφυλλο και χαρίζοντας τα περισσότερα απ’ αυτά στη Δημοτική βιβλιοθήκη Καλαμαριάς και κάποια στη Δημοτική βιβλιοθήκη του Δήμου Αξιουπόλεως στο Κιλκίς. Μιλάμε για 250 βιβλία από το 2008 μέχρι σήμερα. Το είχα γράψει στα «Λογοτεχνικά Επίκαιρα» τον Απρίλιο, το γράφω κι εδώ: Οι συντελεστές των παραπάνω βιβλιοθηκών, φίλοι συγγραφείς, σας απευθύνουν τις θερμές ευχαριστίες τους για την ευγενική προσφορά ενίσχυσης και τον εμπλουτισμό των δημόσιων αυτών βιβλιοθηκών με τα έργα σας. Τέλος, κάποιοι εκδότες από τα έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά δέχτηκαν και μου στέλνουν εξώφυλλο και περιεχόμενα κάθε νέου τεύχους τους αλλά υπάρχει γενικά έλλειμμα γνώσης και πείρας απ’ τους περισσότερους σχετικά με τις δυνατότητες που παρέχει το διαδίκτυο.

Τα Λογοτεχνικά Σημειώματα

Το καλοκαίρι του 2010 ετοίμαζα την ύλη για το νέο μου βιβλίο, τις «Πυγολαμπίδες», που εκδόθηκε φέτος τον Ιανουάριο από τη σειρά Οκτασέλιδο του Μπιλιέτου των Εκδόσεων Μπιλιέτο. Όπως όταν πρωτοκυκλοφόρησαν τα προηγούμενα βιβλία μου έτσι και σ’ αυτό, μου γεννήθηκε μια νέα ιδέα, αυτή της δημιουργίας ενός ψηφιακού οκτασέλιδου μηνιαίου περιοδικού, ολιγοσέλιδου για να διαβάζεται και ν’ αποστέλλεται εύκολα. Ήρθα σ’ επαφή με φίλους λογοτέχνες ώστε να μου εμπιστευτούν τα έργα τους για να ξεκινήσω τη νέα μου προσπάθεια. Ενημέρωσα λοιπόν τους πρώτους συνεργάτες για τους στόχους μου, πως δηλαδή το περιοδικό θα λέγεται Λογοτεχνικά Σημειώματα, θα έχει ψηφιακή μορφή και θα έχει 8 σελίδες κείμενα. Πως επιμελούμαι της ψηφιακής εκδόσεώς του φιλίας χάριν. Πως θα κυκλοφορεί ελεύθερα στο διαδίκτυο μέσω της σελίδας Λογοτεχνικά Επίκαιρα κάθε μήνα και θ’ αφορά συνολικό έργο ή αποσπάσματα έργου ενός συγγραφέα σε κάθε τεύχος. Πως τα κείμενα που θα λαμβάνω θα τα μετατρέπω σε πολυτονική μορφή. Πως τα κείμενα θα είναι πρωτότυπα, να μην έχουν δημοσιευτεί σε βιβλίο και η ευθύνη για την πνευματική κατοχύρωσή τους θ’ ανήκει στο συγγραφέα. Και τέλος πως μέσω της ιστοσελίδας Λογοτεχνικά Επίκαιρα, το τεύχος θα είναι διαθέσιμο ελεύθερα σε όλους γιατί θα το αποστέλλω μέσω e-mail και σε περίπου 1100 δ/νσεις καθώς και σε ιστοσελίδες που διαθέτουν ελεύθερα στο διαδίκτυο ψηφιακά βιβλία. Οι ιδέες μου βρήκαν απήχηση και φτάσαμε σήμερα στην επέτειο του πρώτου χρόνου κυκλοφορίας του περιοδικού Λογοτεχνικά Σημειώματα. Στα τεύχη των 8σελιδων αφιερωμάτων φιλοξενήθηκαν επί το πλείστον λογοτέχνες που δραστηριοποιούνται τα τελευταία χρόνια στις λογοτεχνικές κοινότητες του διαδικτύου, διαθέτοντας ελεύθερα τα έργα τους. Στα πρώτα 12 τεύχη του περιοδικού πρόσφεραν τα έργα τους, με τη σειρά δημοσιεύσεώς τους, οι: Γιώργος Πύργαρης, Γιώργος Πρίμπας, Γιάννης Τόλιας, Γιώργος Αλισάνογλου, Θεοδόσης Βολκώφ, Νίκος Σφαμένος, Μαρία Ανδρεαδέλλη, Ιάκωβος Γαριβάλδης, Ν. Γ. Λυκομήτρος, Βαγγέλης Κυριακός, Διονυσία Ντάλιου και η Χριστιάνα Αβρααμίδου.

Βρεθήκαμε λοιπόν στο διαδίκτυο, ψηφίδες ενός ψηφιδωτού που συνεχίζουν ακόμη να διατηρούν το χρώμα τους. Κάποιοι μας αποδέχονται, κάποιοι άλλοι μας σνομπάρουν. Βρεθήκαμε και σε δύσκολες συγκυρίες που απαιτούσαν αποθέματα ανθρωπιάς για να μην ξεπέσουμε κι άλλο και φάμε ο ένας τον άλλον. Πιστεύω πως στα δύσκολα ψάχνεις για αποκούμπι και για διέξοδο, πιστεύω πως όσο ασχολείσαι, είτε γράφεις, είτε διαβάζεις, αντιστέκεσαι στον τρόμο και την αλλοτρίωση. Τώρα, σχετικά με τη λογοτεχνία στο διαδίκτυο, τι να πω; Ίσως ν’ αποτελούμε τους πόνους της γέννας του άγνωστου που θα γεννηθεί στο μέλλον ή την τελευταία αναλαμπή εκείνου του σάπιου που σύντομα θα πεθάνει. Θα δείξει.

Ο Θοδωρής Βοριάς γεννήθηκε το 1970 στη Θεσσαλονίκη, από το 1992 ζει στην Καλαμαριά. Εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές: Το τρύπιο ταβάνι (Ερωδιός, 2005), Νυχτερινές Επιπλοκές (Ερωδιός, 2008), Πυγολαμπίδες (Οκτασέλιδο του Μπιλιέτου, 2011) και δύο βιβλία σε ψηφιακή μορφή (e-book): Ευριπίδης - [Ανδρομάχη] (Ιδιωτική έκδοση, 2009) με 18 αποσπάσματα του έργου, και Ευριπίδης - [Μήδεια] (Ιδιωτική έκδοση, 2010) με 21 αποσπάσματα όλα σε ελεύθερη απόδοση, διαθέσιμα δωρεάν στο διαδίκτυο. Διατηρεί στο διαδίκτυο το ηλεκτρονικό περιοδικό Λογοτεχνικά Επίκαιρα και την ιστοσελίδα Το Εργαστήρι. Είναι υπεύθυνος σύνταξης του μηνιαίου ψηφιακού περιοδικού Λογοτεχνικά Σημειώματα που διακινεί, από τον Σεπτέμβριο του 2010, ελεύθερα στο διαδίκτυο μέσω της ιστοσελίδας Λογοτεχνικά Επίκαιρα. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά: Πλανόδιον, Μπιλιέτο, Ρωγμές, Ενδοχώρα, Σύγχρονη Σκέψη, Νέα Σκέψη. Στις ανθολογίες: Δεκαεννέα Ποιητές της «Καλής μεριάς»-2010, «Κι εγώ θα σ' αγαπάω κάθε μέρα»-2008, 2009, 2011, «Ποιητικό Ημερολόγιο»-2010, 2011, στα λογοτεχνικά περιοδικά του διαδικτύου: Ποιείν, Στάχτες, Βακχικόν, Περί-Γραφής, www.critique.gr κλπ.


Συνέντευξη στην Ειρήνη Σπυριδάκη για το περιοδικό ART την 2/2/2009

Ο ποιητής από τη Θεσσαλονίκη - με έντονη παρουσία στο Διαδίκτυο - μάς αποκαλύπτει τον προσωπικό του σύμπαν που έχει συσταθεί με πρώτες ύλες τα συναισθήματα, το όνειρο, τις αναμνήσεις και την προσμονή μιας νέας πνοής, που αντανακλούν ένα αυθεντικό εσωτερικό βίωμα. Η λυρική φωνή και ο λιτός εξομολογητικός λόγος συμπλέουν αρμονικά με την ευαίσθητη κοινωνική ματιά και την ήρεμη προσμονή για ένα αύριο που κυοφορεί μέσα του ίχνη του παρελθόντος.





- Στην τελευταία σας συλλογή με τον τίτλο «Νυχτερινές επιπλοκές» διαβάζουμε: «Ξέρεις πως κρύβω / ένα κομμάτι νύχτας / μες στην τσέπη μου» (Ρωγμές στη νύχτα). Τι μπορεί να είναι τελικά αυτό το σκοτεινό κομμάτι που ο καθένας από εμάς κρατάει επάνω του;


Δεν ξέρω αν τα «σκοτεινά κομμάτια» βρίσκονται μέσα μας ή αν τα «σκοτεινιάζουν» οι καταστάσεις που βιώνουμε. Τα ανακαλύπτουμε καθημερινά και γύρω μας, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις. Τελικά ίσως να μην είναι μονάχα οι σκιές μας που κοσμούν τους δρόμους, αλλά και η αντανάκλαση των «σκοτεινών μας κομματιών» σαν μέρος του σύγχρονου «πολιτισμού», η ύπαρξή τους αποτελεί για μένα ένα μυστήριο όπως αυτό της σκοτεινής πλευράς της σελήνης ας πούμε. Ιδιαίτερα στη συλλογή «Νυχτερινές επιπλοκές» αναζήτησα τα «σκοτεινά κομμάτια» που αποτέλεσαν τον πυρήνα των γραπτών μου. Προσπάθησα εκεί μέσα να τα ανακαλύψω κι όσο μπορούσα να τα φωτίσω.


- Τι είναι εκείνο που σας εμπνέει ή σας βοηθάει να απελευθερώσετε την έμπνευσή σας;


Πρώτα απ' όλα πηγή έμπνευσης αποτελούν για τα ποιήματά μου οι ιδέες μου, ο κώδικας αξιών μου, το πρίσμα μέσα από το οποίο βλέπω τα πάντα. Ύστερα έρχονται τα πρόσωπα και τα πράγματα. Όσοι ζητάνε σήμερα την ισοπέδωση των ιδεών, των αξιών, της σκέψης φοβούνται την έμπνευση, φοβούνται την ευαισθησία. Ίσως η ευαισθησία απέναντι στον κόσμο να μην είναι τίποτε άλλο από τα κεντρίσματα στη συνείδηση των ενεργών ανθρώπων, κεντρίσματα από διάφορες αιτίες, σε αντίθεση με την αναισθησία των αλλοτριωμένων. Πάντως η πατρίδα μας δεν στερεί κανέναν από ανθρώπους κι από τόπους που κεντρίζουν. Η Θεσσαλονίκη όπου γεννήθηκα και ζω μού έχει εξασφαλίσει την οικογένειά μου, τους δικούς μου ανθρώπους αλλά και... κάστρα, Άνω πόλη για τις αναμνήσεις μου, Λευκό Πύργο, παραλία, ομορφιές της Εγνατίας, της Τσιμισκή... μάτια να έχεις και να βλέπεις! 


- Ο Νίκος Χουλιαράς έχει γράψει «Μου αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω από τα βιβλία». Εσάς ποια ποιήματα σας αρέσουν; Ποιος είναι ο αγαπημένος σας ποιητής;


Περπατώ στους δρόμους που περπατά κι ο Ντίνος Χριστιανόπουλος. Τους ίδιους δρόμους περπατούσε κι ο Μανόλης Αναγνωστάκης, αν γνωρίζετε τα έργα τους θα καταλάβατε τι σημαίνει Θεσσαλονίκη. Οι δυο μεγάλοι ποιητές με πήραν απ? το χέρι και μου έμαθαν να βλέπω τα ποιήματα των δρόμων μας. Εκεί, στους δρόμους, συνάντησα τους δεκάδες Σαλονικιούς της ποίησης που ο καθένας έχει τη δική του χάρη στην ξενάγηση.


- Σε τι μπορεί να ωφελήσει ο ποιητικός λόγος τον άνθρωπο που βιώνει πολλαπλά αδιέξοδα σήμερα;


Για να αισθανθούμε, για να ζήσουμε, για να μη χάσουμε την ανθρωπιά μας, έχουμε ανάγκη από όλα όσα εμπεριέχονται συμπιεσμένα μέσα στον ποιητικό λόγο κι όχι μόνο εκεί. Στη λογοτεχνία υπάρχουν όσα «ξεχνάμε» μέσα στη ρουτίνα μας, και δεν είναι ασήμαντα εκείνα που «ξεχνάμε», κι είναι ισοδύναμη η ανάγκη «επανανθρώπισης» τόσο για τον συγγραφέα, όσο και για τον αναγνώστη. Όσο για τα αδιέξοδά μας, στα οποία αναφερθήκατε, εμείς οι ίδιοι τα δημιουργήσαμε με τον τρόπο σκέψης και ζωής μας. Με όση δύναμη αρνούμαστε ν' αναθεωρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, με άλλη τόση δύναμη θα φωνάζουμε πως η ποίηση είναι περιττή.


- Το ποιητικό κείμενο αφήνει το περιθώριο στον αναγνώστη να το εισπράττει με τον τρόπο που επιθυμεί ανάλογα με την ψυχοσύνθεση, τα βιώματά του ή και τη διάθεση της στιγμής. Άλλωστε, όπως έχει γράψει ο Γιώργος Παυλόπουλος «η ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή». Εσείς συμφωνείτε με αυτό ή πιστεύετε ότι η κατανόηση της ποίησης απαιτεί ερμηνευτικά κλειδιά, τα οποία πρέπει να διδάσκονται;


Μην το περιορίζετε το θέμα στην ποίηση, όλο το φάσμα των τεχνών εισπράττει σήμερα την μαζική απαξίωση. Δεν πιστεύω πως είναι θέμα περιθωρίων κατανόησης των έργων. Ίσως με αυτή την απαξίωση να πληρώνουμε τις συνέπειες της μονόπλευρης κι απόλυτης προσήλωσής μας στον υλισμό. Η τέχνη αποτελεί έναν δίαυλο επικοινωνίας, είναι θέμα παιδείας το άνοιγμα αυτού του διαύλου ανάμεσα στο δημιουργό και στον συνάνθρωπο. Στο κάτω κάτω όσα στοιχεία συνθέτουν κάποιο έργο, οι δημιουργοί τους δεν τα βρίσκουν σε άγνωστους κι ακατανόητους κόσμους. Καθρέφτης είναι το κάθε έργο, καθρέφτης που αντανακλά εικόνες από τον κόσμο μας και με όση ευαισθησία συμπεριφέρεται κάποιος απέναντι στη φύση, άλλο τόσο θα έπρεπε να εκτιμάει και τα είδωλά της, σαν είδωλα έκφρασης, μέσα στην Τέχνη. Τα παραπάνω ισχύουν και για την ποίηση και δε θα σταθώ σε τεχνοτροπίες και σε τάσεις. Εκείνοι που αγαπούν την αναζήτηση θα διακρίνουν σύντομα τι τους συγκινεί.

- Θεωρείτε ότι ο ποιητής πρέπει να έχει συνείδηση του κοινωνικού ρόλου του και το έργο του να αντανακλά όψεις των προβλημάτων της εποχής του ή έχει το δικαίωμα να αγνοεί την πραγματικότητα, και απομονωμένος, να συνθέτει ποιήματα ερήμην της;


Ο καθένας μας δεν θα έπρεπε να έχει συνείδηση του κοινωνικού του ρόλου και να διακρίνει γύρω του, σε όσα γίνονται, την προσωπική του ευθύνη; Όσο για τη μοναξιά, πολλές φορές είναι το καλύτερο μέσο ανασυγκρότησης της σκέψης.


- Πιστεύετε ότι στη σύγχρονη Ελλάδα υπάρχει χώρος για να ακουστεί η φωνή των ποιητών;


Στην Ελλάδα το να διαμαρτύρεσαι αποτελεί κανόνα, αρκεί να έχεις κάποιο λόγο. Από τους συχνότερους λόγους είναι η διεκδίκηση του κέρδους, της προβολής, του προσεταιρισμού εκείνων που είναι στα «πράγματα». Θα αναφερθώ στους χιλιοειπωμένους λόγους που πολλοί επικαλούνται για το «εμπάργκο» προς την ποίηση: το κράτος, οι εκδοτικές κλίκες, ο αποκλεισμός από τα ΜΜΕ κ.λ.π. Αν η ποίηση θεωρηθεί, και ίσως θεωρείται από πολλούς, ως υπόθεση που εξυπηρετεί στο οικονομικό κέρδος, στην κοινωνική προβολή κ.λ.π. και τοποθετηθεί ανταγωνιστικά δίπλα σε άλλες πιο επικερδείς «τέχνες», τότε μ' αυτή την προϋπόθεση δε χρειάζεται να συνεχίσουμε τη συζήτηση. Για την ποίηση, ως τέχνη έκφρασης κι επικοινωνίας, το ζητούμενο είναι η ποιότητα των έργων, το μεράκι κι η επιμονή των συγγραφέων. Έχουμε δεκάδες περιοδικά, έντυπα αλλά και ηλεκτρονικά στο διαδίκτυο, έχουμε και το Τρίτο πρόγραμμα στο ραδιόφωνο ώστε να διοχετευτούν τα αξιόλογα λογοτεχνικά έργα. Είναι απογοητευτικός ο αριθμός αναγνωστών κι ακροατών. Ούτε οι άνθρωποι που ασχολούνται με την Τέχνη δε διαβάζουν περιοδικά και δεν ακούνε εκπομπές που αφορούν την Τέχνη. Όταν σοβαρευτούμε σε τέτοια ζητήματα και αξιοποιήσουμε τα διαθέσιμα μέσα, τότε ας συζητήσουμε περί κράτους, εκδοτών κ.λ.π. 

- Πολλοί ισχυρίζονται ότι η μελοποίηση των ποιητικών κειμένων διευκολύνει τη διείσδυση της ποίησης στο ευρύ κοινό. Άλλοι πάλι πρεσβεύουν ότι η μουσική μάς αποπροσανατολίζει από το ίδιο το ποιητικό κείμενο. Εσείς θα μπορούσατε να φανταστείτε τα ποιήματά σας μελοποιημένα;


Πιστεύετε ότι εκείνη η εταιρία που θα αναλάβει να πλαισιώσει με μουσική κάποια ποιήματα, θα το κάνει για την διείσδυση της ποίησης στο κοινό; Άρα περνάμε πια σε άλλα τερτίπια που το οικονομικό κέρδος έχει το λόγο. Μα, θα μου πείτε Ρίτσος, Ελύτης, Σεφέρης κ.λ.π. Δεν βλέπω να ισχύει σήμερα ό,τι ίσχυε στην εποχή εκείνων. Άλλωστε «η ποίηση δεν πουλάει» το άκουσα να μου το λένε «συμβουλευτικά» και «φιλικά» ουκ ολίγοι εκδότες και βιβλιοπώλες, όταν τους ζητούσα να δουν τα χειρόγραφά μου κι αργότερα τα βιβλία μου. Αν πάλι μιλάμε για ερασιτεχνικές συνθέσεις, τότε το πράγμα αλλάζει. Πάντως τα ποιήματά μου τα γράφω με την προοπτική να διαβαστούν, αν κάποιος εκτός από το να τα διαβάσει, τα αξιολογήσει και μπορέσει να τα μελοποιήσει τότε θά 'ναι διπλή η χαρά μου!

- Για ποιους λόγους πιστεύετε ότι ο κόσμος αντιλαμβάνεται τους ποιητές και γενικότερα τους καλλιτέχνες ως ιδιότυπους ανθρώπους; Η ευθύνη για τη στερεοτυπική αυτή αντίληψη ανήκει στην αντικαλλιτεχνική εποχή στην οποία ζούμε ή στην ιδιοσυστασία του ίδιου του δημιουργού;


Αν εξαιρέσω τις γραφικότητες που με χαρακτηριστικό τρόπο αποτυπώθηκαν στις ελληνικές ταινίες, όπως ας πούμε ο ποιητής Φαμφάρας και τους διάφορους μιμητές του με τα κασκόλ, τους μπερέδες κ.λ.π., οι περισσότεροι σήμερα ντυνόμαστε απλά και είμαστε κοινοί θνητοί. Και για να σοβαρευτώ, πιστεύω πως κάθε άνθρωπος, που τα ενδιαφέροντά του διαφοροποιούνται από αυτά των πολλών, θεωρείται ιδιότυπος. Να είσαστε σίγουρη πως κι εσάς οι φίλες σας που δεν ασχολούνται με τη ζωγραφική έτσι θα σας θεωρούν επειδή ζωγραφίζετε.

- Διατηρείτε δύο ιστολόγια, ένα προσωπικό σας κι ένα λογοτεχνικής ενημέρωσης με τίτλο «Λογοτεχνικά Επίκαιρα» (http://logotexnika-epikaira.blogspot.com/). Με ποιους τρόπους το διαδίκτυο συνεισφέρει στην επικοινωνία του λογοτέχνη με το αναγνωστικό κοινό; Δίνει σήμερα το διαδίκτυο την ευκαιρία σε ένα πρωτοεμφανιζόμενο λογοτέχνη να αναδείξει το έργο του;


Το διαδίκτυο αποτελεί ένα νέο και σημαντικό μέσο πληροφόρησης και ψυχαγωγίας. Όσον αφορά τη σχέση διαδικτύου - λογοτεχνίας, τα 10 τελευταία χρόνια σχηματίστηκαν κάποιες κοινότητες γύρω από ηλεκτρονικά περιοδικά όπως το ΡΕΦΕΝΕ, ο ΙΣΤΡΟΣ, το ΛΕΞΗΜΑ, το ΑΝΕΜΟΛΟΓΙΟ, το ΠΟΙΕΙΝ. Στο σημείο αυτό να ευχηθώ στο νέο ηλεκτρονικό περιοδικό σας ΑRΤMAG καλά ταξίδια και σε όλους τους συντελεστές καλή υπομονή και δημιουργικότητα - Εδώ και 3 χρόνια με την διάδοση των Blogs, μια πλειάδα νέων λογοτεχνών εκμεταλλεύτηκε την εύκολη και δωρεάν κατασκευή σελίδων για να διαδώσουν τα έργα τους. Παράλληλα αυξήθηκε και η συμμετοχή συνεργασιών στα ηλεκτρονικά περιοδικά. Είναι νωρίς να σχηματιστεί μια σαφής εικόνα για την πρόοδο της λογοτεχνικής δημιουργίας στο διαδίκτυο. Η σελίδα μου «Λογοτεχνικά Επίκαιρα» λειτουργεί εδώ και 10 μήνες σαν μια διαρκή μελέτη που παρακολουθεί την διαδικτυακή δραστηριότητα συγγραφέων που έδειξαν συνέπεια κι αποτελούν τη συνέχεια αυτού που λέμε συγγραφή στο διαδίκτυο. Πολλοί νέοι συγγραφείς όπως κι εγώ, παρακινηθήκαμε να προχωρήσουμε σε έκδοση των έργων μας, πράγμα που ίσως να μη συνέβαινε, αν δεν υπήρχε η άμεση επαφή μέσω του διαδικτύου. Από την άλλη πλευρά, συγγραφείς με σοβαρή εκδοτική δουλειά ανακάλυψαν τις λογοτεχνικές κοινότητες του διαδικτύου, και το πράγμα προχωράει. Για να κερδιστεί το στοίχημα της καθιέρωσης αλλά και αναγνώρισης των διαδικτυακών συγγραφέων, χρειάζεται επιμονή, σοβαρότητα και συνέπεια από όλους όσους σχετίζονται με τη λογοτεχνία στο διαδίκτυο.

Πηγή: http://mail.artmag.gr/articles/interviews/interviews-artists/item/274-sunenteuksi-theodoris-vorias